Pepe Habichuela, het heengaan van een grootmeester van de flamencogitaar

6-8-2026

 

De meester uit Granada laat een onmisbare nalatenschap achter die traditie, innovatie en drie generaties van een van de grote flamencosaga’s verenigt.
 

José Antonio Carmona Carmona, wereldwijd bekend als Pepe Habichuela, is op 82-jarige leeftijd overleden. Door ziekte bleef hij de afgelopen twee zomers weg van het podium. Met zijn heengaan verdwijnt een van de invloedrijkste gitaristen van de afgelopen decennia en een sleutelfiguur om de evolutie van de flamencogitaar te begrijpen.
 

Pepe Habichuela werd in 1944 geboren in Granada, in de grotten van Sacromonte. Hij groeide op in een bescheiden gezin met zeven broers en zussen en een diepgewortelde flamencotraditie. Die grotten, bakermat van de zambra, waren zijn eerste leerschool. Daar leerde hij spelen terwijl hij de dans en de zang van zijn eigen familie begeleidde.
 

Hij vertegenwoordigde de derde generatie van een historische dynastie van gitaristen. Zijn grootvader en zijn vader gaven hem de liefde voor de gitaar door. Die erfenis werd later voortgezet door zijn zoon José Miguel Carmona, lid van de groep Ketama.
 

Ook de bijnaam Habichuela maakt deel uit van zijn geschiedenis. Zijn moeder vertelde dat hij als kind altijd om habichuelas vroeg om te eten. Een andere versie bracht de bijnaam in verband met zijn leermeester, Juan Gandulla. Pepe herinnerde zich altijd liever de familieversie.
 

Op amper 12-jarige leeftijd werkte hij in een broodbakkerij. Kort daarna kocht zijn vader zijn eerste gitaar voor hem. Hij begon te spelen in de straten van Sacromonte en trok door dorpen in de bergen om de familie financieel te helpen. Op 16-jarige leeftijd verhuisde hij samen met zijn broer Juan naar Madrid. Die beslissing veranderde zijn leven.

In de hoofdstad vond hij de plek om een unieke speelstijl te ontwikkelen. Zijn sobere en karaktervolle manier om de zang te begeleiden maakte hem tot een van de meest gerespecteerde gitaristen van de flamenco. Hij trad op in legendarische tablaos zoals Corral de la Morería. Daar deelde hij het podium met artiesten als Paco de Lucía, Juanito Valderrama en Camarón de la Isla.
 

Zijn belangrijkste artistieke band was die met Enrique Morente. Samen werkten ze drie decennia lang en maakten ze essentiële albums als Homenaje a Don Antonio Chacón en Despegando, beide uitgebracht in 1977. De twee artiesten uit Granada droegen eraan bij de flamenco uit de tablaos te halen en naar theaters, universiteiten en nieuwe culturele ruimtes te brengen.
 

In de jaren tachtig bracht hij zijn eerste soloalbum uit, A Mandeli. Het album was een eerbetoon aan zijn grootvader. Vanaf dat moment ontwikkelde hij een carrière die werd gekenmerkt door trouw aan de traditie en een voortdurende zoektocht naar nieuwe klanken.
 

Pepe Habichuela was ook een van de grote aanjagers van de flamencofusie. Zijn gitaar liet sporen na in projecten als Ketama, Pata Negra, Martirio en Ray Heredia. Hij begreep altijd dat traditie en innovatie samen konden gaan.
 

Samen met zijn echtgenote, de bailaora Amparo Bengala, boekte hij grote successen in Japan. Ook verkende hij de ontmoeting van flamenco met jazz en Indiase muziek. Die artistieke onrust kwam tot uiting in Yerbagüena (2001), een van de meest persoonlijke werken uit zijn loopbaan.
 

Zijn bijdrage aan de flamencokunst kreeg belangrijke erkenningen. In 2018 ontving hij de Gouden Medaille voor Verdienste in de Schone Kunsten. Ook kreeg hij het Grootkruis van de Burgerlijke Orde van Alfonso X de Wijze.
 

Onder de vele anekdotes die hij naliet, springt er een uit die hij samen met Rosalía beleefde. Nadat hij naar Los Ángeles had geluisterd, zei hij tegen haar: «Je zingt als een oude vrouw».

Zijn gitaar klonk afgelopen dinsdag 4 augustus voorgoed niet meer. Granada, de stad waar hij werd geboren, bracht hem een eerbetoon in het Teatro Isabel la Católica. Familieleden, collega’s en liefhebbers namen afscheid van hem met applaus, zang en emotie.
 

Pepe Habichuela is heengegaan, maar laat een spoor na dat in elk akkoord zal blijven voortleven.

 

Bron: EFE-agentschap / El País