Pepe Habichuela, odejście wielkiego mistrza gitary flamenco

06.08.2026

 

Mistrz z Grenady pozostawia niezastąpione dziedzictwo, które łączy tradycję, innowację i trzy pokolenia jednej z wielkich sag flamenco.
 

José Antonio Carmona Carmona, znany na całym świecie jako Pepe Habichuela, zmarł w wieku 82 lat. Od dwóch lat nie występował na scenie z powodu choroby. Wraz z jego odejściem znika jeden z najbardziej wpływowych gitarzystów ostatnich dekad i kluczowa postać dla zrozumienia ewolucji gry flamenco.
 

Pepe Habichuela urodził się w Grenadzie w 1944 roku, w jaskiniach Sacromonte. Dorastał w skromnej rodzinie z siedmiorgiem rodzeństwa i głęboką tradycją flamenco. Te jaskinie, kolebka zambry, były jego pierwszą szkołą. To tam nauczył się grać, akompaniując tańcowi i śpiewowi własnej rodziny.
 

Reprezentował trzecie pokolenie historycznej sagi gitarzystów. Dziadek i ojciec przekazali mu miłość do gitary. To dziedzictwo kontynuował później jego syn José Miguel Carmona, członek grupy Ketama.
 

Przydomek Habichuela również jest częścią jego historii. Jego matka opowiadała, że jako dziecko zawsze prosił o fasolę do jedzenia. Inna wersja wiązała ten przydomek z jego mistrzem, Juanem Gandullą. Pepe zawsze wolał wspominać rodzinną wersję.
 

Mając zaledwie 12 lat, pracował w piekarni. Niedługo potem ojciec kupił mu pierwszą gitarę. Zaczął grać na ulicach Sacromonte i przemierzał górskie miejscowości, by pomóc rodzinie finansowo. W wieku 16 lat przeniósł się do Madrytu wraz z bratem Juanem. Ta decyzja odmieniła jego życie.

W stolicy znalazł miejsce, w którym rozwinął swój wyjątkowy styl gry. Jego sposób akompaniowania śpiewowi, oszczędny i pełen osobowości, uczynił go jednym z najbardziej cenionych gitarzystów flamenco. Występował w legendarnych tablaos, takich jak Corral de la Morería. Tam dzielił scenę z artystami takimi jak Paco de Lucía, Juanito Valderrama i Camarón de la Isla.
 

Jego najważniejsza artystyczna więź łączyła go z Enriquem Morente. Razem pracowali przez trzy dekady i stworzyli fundamentalne albumy, takie jak Homenaje a Don Antonio Chacón i Despegando, oba wydane w 1977 roku. Ci dwaj artyści z Grenady przyczynili się do wyprowadzenia flamenco z tablaos i przeniesienia go do teatrów, na uniwersytety i do nowych przestrzeni kultury.
 

W latach osiemdziesiątych wydał swój pierwszy solowy album, A Mandeli. Płyta była hołdem dla jego dziadka. Od tego czasu rozwijał karierę naznaczoną wiernością tradycji i nieustannym poszukiwaniem nowych brzmień.
 

Pepe Habichuela był także jednym z wielkich animatorów fuzji flamenco. Jego gitara odcisnęła ślad w projektach takich jak Ketama, Pata Negra, Martirio czy Ray Heredia. Zawsze uważał, że tradycja może współistnieć z innowacją.
 

Wraz ze swoją żoną, tancerką flamenco Amparo Bengala, odniósł wielkie sukcesy w Japonii. Badał również spotkanie flamenco z jazzem i muzyką indyjską. Ten niepokój twórczy znalazł odzwierciedlenie w Yerbagüena (2001), jednym z najbardziej osobistych dzieł w jego karierze.
 

Jego wkład w sztukę flamenco został uhonorowany ważnymi wyróżnieniami. W 2018 roku otrzymał Złoty Medal za Zasługi w Sztukach Pięknych. Otrzymał także Wielki Krzyż Cywilnego Orderu Alfonsa X Mądrego.
 

Wśród wielu anegdot, które po sobie zostawił, wyróżnia się ta z udziałem Rosalíi. Po wysłuchaniu Los Ángeles powiedział jej: «Śpiewasz jak stara kobieta».

Jego gitara zamilkła na zawsze w miniony wtorek, 4 sierpnia. Grenada, miasto, w którym się urodził, oddała mu hołd w Teatro Isabel la Católica. Rodzina, przyjaciele i miłośnicy flamenco pożegnali go wśród oklasków, śpiewu i wzruszenia.
 

Pepe Habichuela odchodzi, ale pozostawia ślad, który będzie żył w każdym akordzie.

 

Źródło: Agencja EFE / El País