Seguiriya

Seguiriya, en eski flamenko türlerinden (palo) biridir. bulería ve soleá ile birlikte omurgasını oluşturur.

 

Etimolojik olarak adının “seguidilla”dan geldiği düşünülür. Zamanla ortaya çıkan fonetik bozulmalarla seguiriya, siguiriya, seguirilla ya da siguerilla gibi farklı biçimler almıştır. Bu flamenko türüne dair en eski tanıklıklar 18. yüzyılın sonlarına uzansa da, kökeni kesin değildir. Seguiriya’ların, ilk ortaya çıktığı yerler Sevilla ile Cádiz arasında olmak üzere, tonás adlı ilk dönem türlerinden türediği; Los Puertos, Jerez ve Triana semtinin başlıca merkezler olduğu kabul edilir.

 

Seguiriya kompleksinin içinde ayrıca livianas ve serranas da yer alır. Her iki tarz da seguiriya ölçüsüne dayanır. Bir diğer varyant ise, majör tonda icra edilen cabalestir.

 

Şarkı (cante) olarak seguiriya, trajik ve karanlık bir karaktere sahiptir. Saf ve derin cante’nin temel değerlerini taşır. Bu yüzden sözleri acı doludur; insan ilişkilerindeki ıstırap, aşk ve ölümü yansıtan trajik dizelerden oluşur.

 

Seguiriya, az sözlü ama yoğun “quejío” (ağıtlı vokal) ile söylenen bir duygudur. Seguiriya’nın müzikal estetiğinden, malagueñas gibi birçok tarz ve gitar eşliği olmadan söylenen cantes a palo seco etkilenmiştir. “Seguiriya” terimi çok sayıda edebi eserde geçer. Ayrıca bazı tonadilla’ların müziği “seguidilla gitana” olarak anılır (bu, flamenko seguidilla’sı ile tam olarak örtüşmez). Bu cante, “ay” ünlemlerinin aliterasyonuyla (tekrarıyla) ayırt edilir.

 

Kökeni, müzikologları uzun süre meşgul etmiştir. Günümüzde ölçüsünün, soleá’nın (3x4 + 6x8) ölçüsünün tersine çevrilmesine dayandığı bilinmektedir. Bu türün en eski biçimleri, tıpkı tonás örneğinde olduğu gibi, enstrüman eşliği olmadan icra edilirdi. Günümüzde ise gitar eşliğinde söylenir. Sürekli ton değişimleri ve nüanslar, bu şarkıyı yorumlaması en zor cante’lerden biri hâline getirir. Dansı ise ilk kez 1940 yılında Vicente Escudero tarafından sahneye uyarlanmıştır.

 

Seguiriya dansı yavaş, ağırbaşlı, törensel ve süsten yoksundur. Yapısı, üçüncü dize hariç, altı heceli dört dizeden oluşur; üçüncü dize on bir hecelidir. Bu hece modeli, “jarcha”lara akrabadır. İkinci dize ile dördüncü dize, tam ya da yarım uyakla birbirine kafiyelenir. Bu flamenko türünde, biçimden (yapıdan) çok duygu ön plandadır.

 

Farklı ölçülere sahip seguiriyas örnekleriyle karşılaşmak da şaşırtıcı değildir. Bazı seguiriyas türleri, belirli bir şarkıcıyla özdeşleşmiştir. Cádiz’de El Planeta’nın seguiriyas cantes’i; Jerez’de La Niña de los Peines’in; Triana’da ise Frasco el Colorao’nun seguiriyas yorumları bilinir.