Malagueña
Malagueñas, adından da anlaşılacağı gibi, Málaga’ya özgü geleneksel bir flamenco palosudur. Eski Málaga fandangolarından türemiştir.
19. yüzyılın ilk yarısına doğru bir flamenco tarzına dönüşmüştür. Bu şarkının kendine ait bir dansı olmasa da çok geniş bir melodik aralığa sahiptir. Canta, tercio’ların şarkıcı tarafından isteğe göre uzatıldığı ad libítum tarzındadır; bazen compás’ı geciktirir, bazen de öne alır.
Gitar eşliği por arriba düzenindedir. Ritmik özgürlüğü sayesinde, malagueña’da gitar melodilerinde zenginlik ve karmaşıklık artar. Yerel fandangodan farklı olarak malagueña’nın gitar eşliği gitgide daha yavaş ve daha sürdürümlü olur ve böylece olağanüstü bir zenginlik elde edilir.
Malagueña şarkısında dört ya da beş sekiz heceli dizeden oluşan copla’lar kullanılır. Genellikle bazı dizeler tekrarlandığı için altı dizeye dönüşür. Ağırbaşlı ve melodik bir cantedir. Chacón ve Enrique el Mellizo’nun sesinde cante grande kategorisine yükselir. Yorumcularının kişisel yaratımlarından dolayı, ister Málaga’da ister Endülüs’ün diğer bölgelerinde doğmuş olsunlar, çeşitli malagueña türleri vardır. Diego Clavel, plaklarında 47 farklı malagueña çeşidini derlemeyi başarmıştır.
Bazı yazarlar ilk malagueña’ların Juan Breva ile doğduğunu öne sürer. Diğerleri ise Juan Reyes “El Canario”yu işaret eder ve Juan Breva’nın malagueña’larını “abandolao” fandangoları olarak niteler. “El Canario”nun doğduğu Álora, bu nedenle malagueña’nın beşiği sayılır. “Niño” Tomares’in, “la Trini”nin ve maestro Ojana’nın malagueña’ları da bilinir. Enrique “el Mellizo”, Chacón ve Fosforito “el Viejo”nun cantes’inden doğduğu söylenen “malagueñas nuevas”, “malagueñas de transición” diye adlandırılan tarzın evrimsel bir sıçramasını temsil eder.
90’lı yılların sonuna doğru bu cante, “Malagueñas de Fiesta” ile yeniden canlanmıştır. Bu canlanma José María Alonso Anma Yarışması adı verilen Malagueña Yarışması sayesinde olmuştur. Yeni malagueña’lar, dans edilebilir olmaları için ritim ve compás’a saygı gösterilerek yaratılmıştır. Francisco Soler, o dönemin çeşitli “Malagueñas de Fiesta”larının bestecisidir.
