Bir araştırma alanı olarak flamenko: Flamencología

20. yüzyılın ortalarından itibaren flamenko artık bir araştırma konusu haline geldi. Ellili yıllardan başlayarak flamenko üzerine çok sayıda müzikbilimsel ve antropolojik çalışma yayımlandı. 1954 yılında Hispavox, orkestral düzenlemelerin ve idealize edilmiş yorumların hâkim olduğu ilk Antología del Cante Flamenco kaydını yayımladı.

 

1955’te Anselmo González Climent, Flamencología adlı bir deneme yayımladı. Böylece flamenko ve onun bilimsel incelemesi önemli ölçüde saygınlık kazandı; çünkü müzikolojiyle aynı akademik yöntem uygulandı. Bu eser, bu tür üzerine daha sonra yapılan çalışmalara da temel teşkil etti.

 

1956 yılında “I Concurso Nacional de Cante Jondo de Córdoba” düzenlendi. İki yıl sonra ise Jerez de la Frontera’da ilk Flamencología Kürsüsü kuruldu. Bu kürsü, flamenko sanatını inceleme, koruma, araştırma, tanıtma ve savunma amacı taşıyan en eski akademik kurumdur.

 

1963 yılında Córdoba’lı şair Ricardo Molina ve Sevillalı cantaor Antonio Mairena, flamenko hakkında başvuru kaynağı niteliğinde olan Mundo y Formas del Cante flamencoyu yayımladılar. Kitap, flamenkonun farklı üslup ve palolarını yalın bir biçimde tanımlayıp açıklar. Cantenin tarihini aktarırken flamenkonun, onu geçim kaynağı haline getirene kadar mahremiyet içinde saklayan çingenelerin özgün bir yaratımı olduğunu savunur.

 

Bu kitap ayrıca, çingene şarkısını tanımlamak için kullanılan “cante grande” ile; Endülüs’ün ve sömürgelerin folklorik ezgilerinin flamenkoleşmesi sayılan “cante chico” arasında da ayrım yapar.

 

Molina ve Mairena’nın eseri, flamencología alanına araştırma çizgileri olarak “neojondismo” ve “tesis gitanista” kavramlarını dâhil etti.

 

Diğer yazarlar ise flamenkonun bütünüyle bu bölgede gelişmiş bir Endülüs ürünü olduğunu savunmak için “tesis andalucista” olarak adlandırılan görüşü ortaya koydular. Aynı zamanda, paloların kökeninin Endülüs folkloruna dayandığını ileri sürdüler. Bununla birlikte, Endülüs çingenelerinin flamenkonun oluşumuna belirleyici biçimde katkıda bulunduğunu da kabul ettiler.

 

Bu bağlamda, İspanya ve Avrupa’nın diğer bölgelerindeki çingene müzik ve dansları arasında bu türün istisnai niteliği öne çıkıyordu. Günümüzde ise andalucista ve gitanista tezlerinin birleşimi daha çok kabul görmektedir.