Pochodzenie słowa „flamenco”

Podobnie jak w przypadku pochodzenia flamenco istnieje kilka teorii, tak samo etymologia słowa „flamenco” nie jest jednoznaczna. Istnieje więc kilka hipotez. Najbardziej rozpowszechniona jest ta, której bronił Blas Infante – ojciec autonomii Andaluzji – w swoim dziele „Orígenes de lo flamenco”. Według niego flamenco wywodziłoby się z dwóch arabskich terminów: „Felah-Mengus”, czyli „wędrowny wieśniak”.

 

Inna teoria, ciekawa i mająca wielu zwolenników, głosi, że „flamenco” oznaczało nóż lub brzytwę. Ta hipoteza nie zyskała jednak dużego znaczenia; podobnie jak ta, według której nazwa miałaby pochodzić od ptaka zwanego flamingiem. Według Rodrígueza Marina pomysł na takie pochodzenie, związane z ptakiem, miałby się tłumaczyć tym, że śpiewacy flamenco nosili krótkie marynarki, byli wysocy i mieli wygiętą talię, przez co przypominali tę brodzącą ptakę.

 

Nie potwierdzono również teorii Hipólita Rossy’ego i Carlosa Almendro, według której termin „flamenco” wywodzi się z muzyki polifonicznej Hiszpanii XVI wieku, rozwijanej także w Niderlandach (Flandrii). Teoria ta miała wielu obrońców, między innymi romantycznego podróżnika George’a Borrowa czy Hugo Schucharda. Według tych autorów dawniej sądzono, że Cyganie pochodzą z terenów germańskich, dlatego nazywano ich „flamencos”.

 

Istnieją jednak jeszcze dwie bardzo interesujące hipotezy: Antonio Machado pisał, że „Cyganie nazywają Andaluzyjczyków gachós, a ci z kolei Cyganów nazywają flamencos”, choć nie wiemy, skąd wzięło się to określenie. Manuel García Matos twierdził natomiast, że „flamenco” wywodzi się z żargonu, który pod koniec XVIII i na początku XIX wieku służył do określania wszystkiego, co było ostentacyjne, chełpliwe lub pretensjonalne.