Bulería
De bulería is de meest kenmerkende flamencostijl van Jerez de la Frontera (van “bullería”, en dit weer van “bulla” – geroezemoes en jaleo, ofwel “burlería” – spot). Deze stijl bestaat meestal uit drie of vier verzen van acht lettergrepen. Het is een van de meest complexe palos om op te dansen en te begeleiden op gitaar. De bulería is uitbundig, feestelijk en vrolijk.
Hij wordt gekenmerkt door een snel tempo en een sterk geaccentueerde maat. Deze stijl leent zich meer dan andere cantes voor palmas en jaleo, voor kreten en expressieve uitroepen. Bulerías zijn vaak de dans waarmee flamencofeesten worden afgesloten (in een halve cirkel komen de artiesten één voor één naar voren om een deel van het muziekstuk te dansen).
“Loco Mateo” was de eerste vertolker, die zijn soleares of soleás ermee afsloot. Vandaar dat de bulerías van de Soleá afstammen. Het is een uitbundige cante om op te dansen. We situeren het ontstaan aan het einde van de 19e eeuw. In het tijdschrift Sinfonía Virtual documenteerde Guillermo Castro dat de term “bulería” al in de 17e eeuw werd gebruikt, al krijgt hij zijn betekenis binnen de flamenco pas aan het begin van de 20e eeuw. Voorheen dacht men dat de eerste verschijning van deze palo samenhing met het doek van José García Ramos met als titel “Baile por bulerías” (1884), dat bewaard wordt in het Museo de Bellas Artes de Sevilla. Inmiddels weten we dat dit schilderij eerder andere titels had: “Tango”, “Bailarina” of “El Baile”. En pas in de tweede helft van de 20e eeuw werd het “Baile por bulerías” genoemd. De meest flamenco getinte bulerías staan in de Frygische modus (met de mutatie van het I‑akkoord, dat een grote drieklank wordt; de melodische en harmonische wendingen draaien meestal om I en VI).
De belangrijkste vertolkers van bulerías zijn de cantaores Terremoto de Jerez, La Paquera de Jerez, Camarón de la Isla, José Mercé en Fernando de la Morena. Onder de gitaristen springen eruit: Moraíto Chico, Niño Miguel, Manuel Morao, Paco de Lucía, Paco Cepero, Tomatito, Diego del Morao en Vicente Amigo.
