Verdiales
Verdiales. Nazywane również fiestą Verdiales. To bardzo dawna forma, wywodząca się ze środowiska wiejskiego. Jej charakter jest społeczno‑muzyczny i typowy dla określonych obszarów prowincji Málaga: regionu Axarquía, Montes de Málaga i Doliny Guadalhorce. Jest to szczególny rodzaj fandango, tańczony i śpiewany z akompaniamentem małej orkiestry złożonej ze skrzypiec, bębna obręczowego, 2 lub 4 gitar, talerzy ręcznych i kastanietów; w niektórych stylach dochodzi jeszcze bandurria lub lutnia.
Zespół uzupełnia „alcalde”, czyli prowadzący, który pałeczką wybiera śpiewaka i daje sygnał rozpoczęcia oraz zakończenia utworu. Abanderao maszeruje razem z alcalde na czele grupy, niosąc flagę andaluzyjską, hiszpańską lub wizerunek patronki regionu. Zwyczajowo rozlegał się też dźwięk muszli morskiej ozdobionej kolorowymi wstążkami, aby zapowiedzieć przybycie grupy do pobliskich gospodarstw. Zespół muzyczny nazywa się Panda de Verdiales. Ich wykonania, składające się z 3 lub 4 zwrotek, były pojedynkami lub muzycznymi „zapasami”. Członka pandy, jak i miłośnika Verdiales, nazywa się „festero” lub „tonto”; to drugie określenie wiąże się z Fiesta Mayor de Verdiales, tradycyjnie obchodzoną 28 grudnia (Dzień Świętych Niewiniątek).
Fiesta de Verdiales to jeden z najgłębiej zakorzenionych przejawów kultury w Máladze, choć najmocniej związany z obszarem Montes. Śpiewy i tańce wpisują się w konkretny kontekst etnologiczno‑kulturowy. Rozwijały się bez sztywnych zasad, między ścieżkami, drogami, płatami ziemi, parcelami, tłoczniami winogron czy wiejskimi zajazdami, ukazując formy ekspresji nierozerwalnie z tymi miejscami związane. Od 2009 roku Fiesta de Verdiales znajduje się w trakcie procedury wpisania na listę Dobram Kultury o Znaczeniu Ogólnym jako Aktywność o Znaczeniu Etnologicznym w kilku gminach prowincji Málaga.