Colombiana
De Colombiana is een flamencostijl (palo) die in 1931 werd gecreëerd door de zanger Pepe Marchena. Datzelfde jaar nam hij een versie van de colombiana op, met begeleiding van gitarist Ramón Montoya. De tekst van de colombiana bestaat uit zes verzen van acht lettergrepen.
Het ritme staat onder invloed van de Cubaanse muziek, zoals gebeurt bij andere palos met Spaans-Amerikaanse invloeden (milonga, guajira en rumba). Sinds de creatie van de colombiana werd deze stijl snel verspreid en zeer goed onthaald door het publiek. Volgens de meest puristische flamencokenners wijkt deze palo echter af van de authentieke zangstijlen.
De colombiana, ook wel colombina genoemd, is vertolkt door vele gerenommeerde artiesten. Vooral de dans van Carmen Amaya en de muzikale interpretatie van Paco de Lucía springen eruit. Wat het zingen betreft, vielen Rocío Jurado, Pepe Molinero en Ana Reverte op, waarbij de laatste persoonlijke nuances toevoegt. Ook vermeldenswaard is de colombiana “Serranía de Brasil”, uitgevoerd door La Niña de la Puebla in duet met haar echtgenoot Luquitas de Marchena.