Cartagenera
De cartagenera is een palo van flamencozang, eigen aan de Sierra Minera van Cartagena-La Unión. De ontwikkeling vond plaats in de 19e eeuw, dankzij de grote migraties van Andalusiërs (vooral uit Almería).
De cantes minero-levantinos ontstonden uit de palos die de Andalusische arbeiders meebrachten (de malagueña, de taranto uit Almería en de granaína), en die in contact kwamen met de lokale fandangos.
De cartagenera bestaat uit vier of vijf verzen van acht lettergrepen. De verflamencoïsering komt voort uit de lokale fandangos die al in de 18e eeuw bestonden, al behandelt hij geen mijnwerkersonderwerpen.
De belangrijkste vertolkers waren figuren als Pencho Cros, Encarnación Fernández, Antonio Piñana, José Sorroche en Fosforito.